Đình Ngọc Xuyên Đồ Sơn – viên ngọc kiến trúc chân núi Rồng

Nằm tại tổ dân phố Ngọc Sơn, Đình Ngọc Xuyên Đồ Sơn là công trình tâm linh đặc biệt của Hải Phòng. Với tuổi đời hơn 300 năm, ngôi đình này không chỉ là nơi thờ cúng mà còn là biểu tượng văn hóa của cư dân miền biển. Di tích quốc gia này thu hút du khách bởi kiến trúc độc đáo và giá trị lịch sử sâu sắc.

Hành trình lịch sử qua các thế kỷ

Đình Ngọc Xuyên Đồ Sơn được dựng nên vào khoảng cuối thế kỷ 17. Cái tên Ngọc Tuyền ban đầu đã gắn bó với người dân vùng biển qua nhiều thế hệ. Năm 1929, công trình được tái thiết theo lối kiến trúc triều Nguyễn với quy mô ấn tượng.

Ngôi đình hiện còn là di tích duy nhất của tổng Đồ Sơn xưa. Kiến trúc chữ Đinh với 5 gian đại bái và 3 gian hậu cung thể hiện đẳng cấp công trình hoàng gia. Mỗi chi tiết chạm khắc đều mang dấu ấn thời gian và tài hoa của nghệ nhân xưa.

Vị thần hộ mệnh của biển cả

Thần Điểm Tước là vị chính thần được thờ tại Đình Ngọc Xuyên Đồ Sơn. Danh hiệu Hùng Trấn Điểm Tước Đại Thần Vương Thượng Đẳng Thần được ban tặng từ triều Lê. Vị thần này được người dân tôn vinh như đấng bảo hộ cho nghề biển.

Sách Đồ Sơn Tổng Thần ghi chép 16 đạo sắc phong từ các triều đại. Năm 1743, vua Lê Hiển Tông gia phong thêm hai chữ Hùng Trấn. Điều này thừa nhận công lao canh giữ cửa ngõ đất nước của vị thần.

Truyền thuyết về sáu vị tiên công

Câu chuyện về mười hai vị tiên công đến Đồ Sơn vẫn được lưu truyền. Sáu vị chuyên nông nghiệp ra đi vì đất không màu mỡ. Sáu vị còn lại am hiểu biển cả quyết định ở lại lập nghiệp.

Khi cộng đồng bát vạn chài hình thành, dân làng tổ chức lễ tế cầu thần. Mâm cỗ để qua đêm chỉ còn dấu chân chim trên các vật phẩm. Từ đó người dân tin rằng thần Điểm Tước đã nhận lời và trở thành thần chủ vùng đất này.

Nghệ thuật kiến trúc tinh tế

Đình Ngọc Xuyên Đồ Sơn toạ lạc ở chân núi Rồng với hướng chính Bắc. Vị trí này tạo nên phong thủy thuận lợi cho công trình. Quần thể di tích gồm đình, suối Rồng, đền Long Sơn và tháp Tường Long hợp thành một không gian linh thiêng.

Các đầu kìm, xà kẻ được chạm hình tứ linh tinh xảo. Rồng, lân, quy, phụng xuất hiện khắp mọi nơi với tư thế uyển chuyển. Màu son thếp vàng trên kiệu rồng, long khám tạo vẻ rực rỡ cho không gian thờ tự.

Câu đối nổi tiếng vẫn còn nguyên vẹn: “Ngọc Linh bảo trì sơn hào kiệt, Long Tuyền phát dẫn hải lưu ba”. Ý nghĩa sâu sắc về núi Ngọc che chở anh hùng và suối Rồng hoà cùng sóng biển. Những vần thơ này phản ánh triết lý sống của cư dân vùng đất này.

Vai trò trong kháng chiến

Trong chín năm chống Pháp, Đình Ngọc Xuyên Đồ Sơn trở thành điểm liên lạc bí mật. Nhiều tân binh được tiễn đi từ nơi đây với lòng quyết tâm bảo vệ đất nước. Cán bộ cách mạng lui tới hoạt động trong không khí trang nghiêm của ngôi đình cổ.

Trung tâm sinh hoạt văn hoá cộng đồng

Ngày 9 tháng giêng, ngôi đình tổ chức lễ khai xuân đầu năm. Không khí tưng bừng với tiếng trống, chiêng mở đầu cho một năm mới. Dân làng tụ họp cầu nguyện cho cuộc sống bình an, biển lặng sóng yên.

Lễ hội chọi trâu truyền thống gắn liền với Đình Ngọc Xuyên Đồ Sơn mỗi tháng 8 âm lịch. Từ ngày mồng 1 thượng cờ khai hội đến ngày 16 tống thần, hàng loạt nghi lễ diễn ra. Lễ rước nước ngày 7, lễ trình trâu ngày 8 và lễ tạ thành hoàng ngày 10 thu hút hàng nghìn người tham dự.

Di sản quốc gia được công nhận

Năm 2007, Bộ Văn hoá Thể thao và Du lịch xếp hạng di tích quốc gia. Đây là sự ghi nhận xứng đáng cho giá trị lịch sử và kiến trúc nghệ thuật. Quyết định này giúp bảo tồn và phát huy di sản cho thế hệ mai sau.

Đình Ngọc Xuyên Đồ Sơn cách trung tâm quận khoảng 2km về phía Bắc. Du khách có thể kết hợp tham quan suối Rồng và các điểm du lịch lân cận. Thời gian lý tưởng là buổi sáng sớm hoặc chiều tà khi ánh nắng dịu nhẹ.

Vào dịp lễ hội chọi trâu, không khí tại đây đặc biệt sôi động. Hãy đến sớm để tìm vị trí thuận lợi và trải nghiệm đầy đủ các nghi lễ. Trang phục lịch sự và thái độ tôn trọng là điều cần thiết khi vào khu vực linh thiêng.

Ghé thăm đền Long Sơn ngay cạnh khu Đồi Rồng

Khám phá chùa Hang Đồ Sơn gần khu Đồi Rồng

Nguồn: https://vedoirong.com.vn/